(1)మరీచి కొడుకు కశ్యప ప్రజాపతి. బ్రహ్మదేవుడి కుడి చేతి బొటన వేలి నుండి దక్షుడు అనే పురుషుడు, ఎడమచేతి బొటన వేలి నుండి ధరణి అనే స్త్రీ జన్మించారు. వారు ఇరువురికి వెయ్యి మంది మహా రుషులు జన్మించారు. (2)బ్రహ్మ మానస పుత్రులలో రెండవ వాడైన అంగిరుసున కు, ఉతధ్యుడు, బృహస్పతి, సంవర్తుడు అనే కొడుకులు పుట్టారు. బృహస్పతి దేవతలకు గురువు ఐనాడు. (3).అత్రి అనే మానసపుత్రునికి అనేక మంది మహా మునులు జన్మించారు.(4) పులస్త్యుడు అనే బ్రహ్మ మానసపుత్రునకు, రాక్షసులు జన్మించారు. (5)పులహుడు అనే మానస పుత్రునకు, కిన్నరలు, కింపురుషులు జన్మించారు.(6)క్రతువు అనే మాన సపుత్రునకు పక్షి జాతి పుట్టింది.

విరాటపర్వ - అధ్యాయ 077

॥ శ్రీః ॥
4.77. అధ్యాయః 077
Mahabharata - Virata Parva - Chapter Topics
విరాటేనార్జునంప్రతి స్వకుమార్యా ఉత్తరాయా భార్యాత్వేన ప్రతిగ్రహణప్రార్థనే తంప్రత్యర్జునేన సహేతుకథనం స్నుపాత్వేన పరిగ్రహాంగీకరణం ॥ 1 ॥
దుర్యోధనేన యుధిష్ఠిరంప్రతి దూతముఖేన త్రయోదశవత్సరస్యాసంపూర్తావేవార్జునేనాత్మప్రకాశనాత్పునర్వనవాసవిధేయతానివేదనం ॥ 2 ॥
యుధిష్ఠిరేణ తంప్రతి తేనైవ దూతేన భీష్మముఖాత్సందేహస్య పరిహరణీయతాప్రతివేదనం ॥ 3 ॥
భీష్మేణ విచార్య నిర్ధారణపూర్వకం సంకేతకాలస్య పూర్ణత్వోక్తిః ॥ 4 ॥
Mahabharata - Virata Parva - Chapter Text

విరాట ఉవాచ। 4-77-0x(3312)(31595)
యచ్చ వక్ష్యాంయహం తేఽద్య మా శంకేథా యుధిష్ఠిర।
ఇదం సనగరం రాష్ట్రం సజనం సవధూజనం।
యుష్యభ్యం సంప్రదాస్యామి భోక్ష్యాంయుచ్ఛిష్టమేవ చ ॥ 4-77-1(31596)
అహం వద్ధశ్చిరం రాజన్భుక్తభోగశ్చిరం సుఖం।
రాజ్యం దత్త్వా తు యుష్మభ్యం ప్రవ్రజిష్యామి కాననం ॥ 4-77-2(31597)
ఉత్తరాం ప్రతిగృహ్ణాతు సవ్యసాచీ ధనంజయః ।
అయం హ్యౌపయికో భర్తా తస్యాః పురుషసత్తమః ॥ 4-77-3(31598)
వైశంపాయన ఉవాచ। 4-77-4x(3313)
ఏవముక్తో ధర్మరాజః పార్థపైక్షద్వనంజయం।
ఈక్షితం చార్జునో జ్ఞాత్వా మాత్స్యం వచనమబ్రవీత్ ॥ 4-77-4(31599)
వయం వనాంతరాత్ప్రాప్తా న తే రాజ్యం గృహామహే।
కింతు దుర్యోధనాదీనాం రాజ్ఞాం రాజ్యం గృహామహే ॥ 4-77-5(31600)
ప్రతిగృహ్ణాంయహం రాజన్స్రుషం దుహితరం తవ।
యుక్తో హ్యావాం హి సంబంధో మాత్స్యభారతవంశయోః ॥ 4-77-6(31601)
విరాట ఉవాచ। 4-77-7x(3314)
కిమర్థం పాండవశ్రేష్ఠ భార్యాం దుహితరం మమ।
ప్రతిగ్రహీతుం నేమాం త్వం మయా దత్తమిహేచ్ఛసి ॥ 4-77-7(31602)
అర్జున ఉవాచ। 4-77-8x(3315)
అంతఃపురేఽహముషితః సదా పశ్యన్సుతాం తవ।
సహస్యం చ ప్రకాశం చ విశ్వస్తా పితృవన్మయి ॥ 4-77-8(31603)
ప్రియో బహుమతశ్చాహం నర్తనే గీతవాదితే।
ఆచార్యవచ్చ మాం నిత్యం మన్యతే దుహితా తవ ॥ 4-77-9(31604)
వయస్యయా తయా రాజన్సహ సంవత్సరోషితః ।
అతిశంకా తతోఽస్థానే తవ లోకస్య చ ప్రభో ॥ 4-77-10(31605)
తస్మాదామంత్రయే త్వాఽద్య పుత్రార్థం మే విశాంపతే।
సుద్ధం జితేంద్రియం మన్యే తస్యాః శుద్ధిః కృతా మయా ॥ 4-77-11(31606)
స్నుషాయాం దుహితుర్వాపి పుత్రే చాత్మని వా పునః ।
అతిశంకాం న పశ్యామి తేన శుద్ధిర్భవిష్యతి ॥ 4-77-12(31607)
అభిషంగాదహం భీతో మిథ్యాచారాత్పరంతప ।
స్రుషార్థముత్తరాం రాజన్ప్రతిగృహ్ణామి తే సుతాం ॥ 4-77-13(31608)
స్వస్త్రీయో వాసుదేవస్య సాక్షాద్దేవసుతో యథా।
దయితశ్చక్రహస్తస్య బలవానస్త్రకోవిదః ॥ 4-77-14(31609)
అభిమన్యుర్గహాబాహుః పుత్రో మమ విశాంపతే ।
జామాతా తవ యుక్తో వై భర్తా చ దుహితుస్తవ ॥ 4-77-15(31610)
విరాట ఉవాచ। 4-77-16x(3316)
ఉపపన్నం కురుశ్రేష్ఠే కుంతీపుత్రే ధనంజయే।
సదైవ ధర్మనిత్యశ్చ జ్ఞాతజ్ఞానశ్చ పాండవః ॥ 4-77-16(31611)
యత్కృత్యం మన్యసే పార్థ క్రియతాం తదనంతరం।
సర్వే కామాః సమృద్ధా మే సంబంధీ యస్య మేఽర్జునః ॥ 4-77-17(31612)
వైశంపాయన ఉవాచ। 4-77-18x(3317)
ఏవం బ్రువతి రాజేంద్రే కుంతీపుత్రో యుధిష్ఠిరః।
అన్వజానత సంబంధం సమయే కృష్ణమాత్స్యయోః ॥ 4-77-18(31613)
దూతాన్సర్వేషు మిత్రేషు వాసుదేవే చ భారత।
ప్రేషయామాస కౌంతేయో విరాటశ్చ మహీపతిః । 4-77-19(31614)
ప్రతిగృహ్య స్నుషార్థం వై దర్శయన్వ్రతమాత్మనః ।
శీలశౌచసమాచారం లోకస్యావేద్య ఫల్గునః ॥ 4-77-20(31615)
లోకే విఖ్యాప్య మాహాత్ంయం యశశ్చ స పరంతపః ।
కృతార్థః శుచిరవ్యగ్రస్తుష్టిమానభవత్తదా ॥ 4-77-21(31616)
యుధిష్ఠిర ఉవాచ। 4-77-22x(3318)
రాజన్ప్రీతోస్మి భద్రం తే సఖా మేఽసి పరంతప।
సుఖమధ్యుషితాః సర్వే అజ్ఞాతాస్త్వయి పార్థివ ॥ 4-77-22(31617)
వైశంపాయన ఉవాచ। 4-77-23x(3319)
విరాటనగరే రాజా ధర్మాత్మా సంశితవ్రతః ।
పూజితశ్చాభిషిక్తశ్చ రత్నైశ్చ శతశోర్చితః ॥ 4-77-23(31618)
తథా బ్రువంతం ప్రసమీక్ష్య రాజా
పరం ప్రహృష్టః స్వజనేన తేన।
స్నేహాత్పరిష్వజ్య నృపో భుజాభ్యాం
దదౌ మహార్థం కురుపాండవానాం ॥ 4-77-24(31619)
యుద్ధాత్ప్రయాతాః కురవో హి మార్గే
సమేత్య సర్వే హితమేవ తత్ర।
ఆచార్యపుత్రః శకునిశ్చ రాజా
దుర్యోధనః సూతపుత్రశ్చ కర్ణః।
సంమంత్ర్య రాజన్సహితాః సమర్థాః
సమాదిశందూతమథో సమగ్రాః ॥ 4-77-25(31620)
యుధిష్ఠిరశ్చాపి సుసంగ్రహృష్టో
దుర్యోధనాద్దూతమపశ్యదాగతం।
స చాబ్రవీద్ధర్మరాజం సమేత్య
యుధిష్ఠిరం పాండవముగ్రవీర్యం ॥ 4-77-26(31621)
ధనంజయేనాసి పునర్వనాయ
ప్రవ్రాజితః సమయే తిష్ఠ పార్థః।
త్రయోదశే హ్యేవ కిరీటమాలీ
సంవత్సరే పాండవేయోఽద్య దృష్టః ॥ 4-77-27(31622)
వైశంపాయన ఉవాచ। 4-77-28x(3320)
తతోఽబ్రవీద్ధర్మసుతః ప్రహస్య
క్షిప్రం గత్వా బ్రూహి సుయోధనం తం।
పితామహః శాంతనవో బ్రవీతు
పూర్ణో న పూర్ణోఽద్య త్రయోదశో నః ॥ 4-77-28(31623)
సంవత్సరాత్తే తు ధనంజయేన
విష్ఫారితం గాండివమాజిమధ్యే।
పూర్ణో న పూర్ణో న ఇతి బ్రవీతు
యదస్య సత్యం మమ తత్ప్రమాణం ॥ 4-77-29(31624)
తేనైవముక్తః స నివృత్య దూతో
దుర్యోధనం ప్రాప్య శశంస తత్త్వం॥ 4-77-30(31625)
సమేత్య దూతేన స రాజపుత్రో
దుర్యోధనో మంత్రయామాస తత్ర।
భీష్మేణ కర్ణేన కృపేణ చైవ
ద్రోణేన భూరిశ్రవసా చ సార్ధం ॥ 4-77-31(31626)
సంమంత్ర్య రాత్రౌ బహుభిః సుహృద్భి-
ర్భీష్మోఽబ్రవీద్ధార్తరాష్ట్రం మహాత్మా ।
తీర్ణప్రతిజ్ఞేన ధనంజయేన
విష్ఫారితం గాండివమాజిమధ్యే ॥ 4-77-32(31627)
వైశంపాయన ఉవాచ। 4-77-33x(3321)
నేచ్ఛంత్యసత్యేన సురేంద్రలోకం
పాండోః సుతా బ్రహ్మణశ్చాపి లోకం।
తథ్యం చ తే పథ్యమహం బ్రవీమి
స్వర్గ్యం యశస్యం పరలోకపథ్యం ॥ 4-77-33(31628)
కుంతీసుతైస్త్వం సముపైహి సంధిం
భుంక్ష్వ స్వరాజ్యం సహ పాండవేయైః।
యుధ్యస్వ నోచేత్స్థిరబుద్ధిరాజౌ
కుంతీసుతైర్యద్యపి రాజ్యమిచ్ఛేః ॥ 4-77-34(31629)
ఆంతం న శక్యం కపటేన భోక్తుం
రాజ్యం పరేషాం మహతాం బలీనాం।
జిత్వా శత్రూన్భుంక్ష్వ రాజ్యం సమగ్రం
హతో భవాన్భోక్ష్యతి వజ్రిలోకం ॥ 4-77-35(31630)
వైశంపాయన ఉవాచ। 4-77-36x(3322)
తతః స భాగీరథిసూనువాక్యం
నిశంయ గాంధారితనూద్భవో నృపః।
ఉవాచ భీష్మం ప్రముఖే చ పిత్రో-
ర్మహీం న దద్యామణుమాత్రికామపి।
నిహన్మి పాండూదరసంభవాన్వా
హతోస్మి తైర్వా సురలోకమేమి ॥ 4-77-36(31631)
తే ధార్తరాష్ట్రాః సమయం నిశంయ
తీర్ణప్రతిజ్ఞస్య ధనంజయస్య
సంచింత్య సర్వే సహితాః సుహృద్భిః
సపార్థివాః స్వాని గృహాణి జగ్ముః ॥ ॥ 4-77-37(31632)

ఇతి శ్రీమన్మహాభారతే విరాటపర్వణి వైవాహికపర్వణి సప్తసప్తతితమోఽధ్యాయః ॥

Mahabharata - Virata Parva - Chapter Footnotes
4-77-6 ఆవాం ఆవయోః ॥ 6 ॥

www.sanatanadharm.com - play store app (sanatana dharm)

"Bharathiya Sanatana Dharm" and Sanatana Dharmam & Dharmo rakshati Rakshitha logo are our trademarks. Unauthorised use of "Sanatana Dharmam & Dharmo rakshoati Rakshitha" and the logo is not allowed. Copyright © sanatanadharm.com All Rights Reserved . Made in India.